تراژدی «بی‌خیالی» در قلب دهدشت؛ آیا شعبه ویژه قضایی مرهمی بر زخم حیاست؟

دهدشت را در ذهن و تاریخ این دیار به نام «شهر هفت گنبد» می‌شناسند؛ سرزمینی که با بافت صددرصد شیعی‌اش، همواره به عنوان «دارالمومنین» شناخته شده است. این روزها، وقتی قدم به میادین و خیابان‌های مرکزی این شهر می‌گذاریم، آنچه در برابر چشمان است، نه نشانی از این پیشینه اصیل، که وضعیتی خجالت‌آور از پوشش‌های هنجارشکنانه است. این سقوط تدریجی حریم‌های اخلاقی، محصول یک بن‌بستِ دوجانبه است: از یک سو،بی‌تفاوتی مزمن نهادهای فرهنگی که نظارت را به فراموشی سپرده‌اند و از سوی دیگر، بی‌خیالی نگران‌کننده خانواده‌ها که گویی نسبت به فضای تربیتی جامعه به خواب غفلت فرو رفته‌اند.

نشست امروز کارگروه عفاف و حجاب شهرستان کهگیلویه، فریادی بود بر سر این وضعیت رهاشده؛ از نقد تند عملکرد دستگاه‌ها تا اعلام تشکیل شعبه ویژه قضایی نشان داد که دهدشت مذهبی، دیگر جولانگاه هنجارشکنی نخواهد بود.

چگونه شهری که به عنوان «دارالمومنین» شناخته می‌شود و ریشه در اعتقادات عمیق شیعی «دیار هفت گنبد» دارد، امروز به نقطه‌ای رسیده که وضعیت پوشش در معابر عمومی‌اش، موجب شرمساری دلسوزان شده است؟ خیابان‌های دهدشت، اکنون آینه‌ی تمام‌نمای یک گسست فرهنگی است؛ گسستی که نه فقط در ناتوانی «نهادهای متولی»، بلکه در «بی‌خیالی خانواده‌هایی» ریشه دارد که نظارت را از دایره وظایفِ خود خارج کرده‌اند.

جلسه کارگروه صیانت از حریم امنیت عمومی کهگیلویه، فراتر از یک صورت‌جلسه معمول، حامل پیام «اتمام حجت» با نهادهایی بود که در انجام وظایف فرهنگیِ خود دچار انفعال شده‌اند. فضای نشست که با انتقادات صریح معاون دادستان، فرماندار و سایر اعضا همراه بود، نشان داد که صبر حاکمیت برای تماشای روند فرسایشی هنجارها به پایان رسیده است.

«صبح زاگرس» در این گزارش، به واکاوی این بحران می‌پردازد؛ بحرانی که در جلسه اخیر فرمانداری، به عنوان «زنگ خطر» مطرح شد و مسئولان را وادار به تغییر ریل کرد. در این گزارش تحلیلی، ضمن بررسی دقیق اظهارات مقامات اجرایی حاضر در جلسه، به تحلیل این واقعیت می‌پردازدکه آیا «شعبه ویژه قضایی» و «الزام‌های سخت‌افزاری»، مرهمی بر زخم‌های اجتماعی این شهرستان خواهد بود یا خیر.

فرماندار کهگیلویه: عبور از «طرح دغدغه» به سمت «ارائه راهکار اجرایی»

ایرج کاظمی‌جو، در جلسه کارگروه صیانت از حریم امنیت عمومی، حقوق شهروندی و عفاف و حجاب شهرستان کهگیلویه با رویکردی انتقادی نسبت به شیوه برگزاری جلسات پیشین، تصریح کرد: صرف بیان مشکلات در جلسات، هیچ‌گونه کمکی به حل معضلات اجتماعی نخواهد کرد و از این پس، مدیران موظفند در کنار طرح دغدغه‌ها، پیشنهادهای کاملاً عملیاتی و اجرایی ارائه دهند.

وی با یادآوری روزهای بحرانی و جنگ که ادارات با انسجام کامل عمل می‌کردند، افزود: امروز نیز در مواجهه با آسیب‌های اجتماعی، باید همان سطح از همکاری و هم‌افزایی را داشته باشیم.

فرماندار کهگیلویه با تأکید بر اینکه فرهنگ‌سازی باید از درون نهادهای حاکمیتی آغاز شود، گفت: دانش‌آموزان و شهروندان بیش از آنکه به گفتار ما توجه کنند، رفتار مدیران و معلمان را الگوی خود قرار می‌دهند؛ بنابراین اصلاحِ رفتار باید از خانواده، مدرسه و مجموعه ادارات آغاز شود.

وی با انتقاد از تفکیک وظایف، تأکید کرد: موضوع عفاف و حجاب و حقوق شهروندی، صرفاً وظیفه آموزش و پرورش یا سازمان تبلیغات نیست؛ همه دستگاه‌ها مکلفند از مجموعه خود شروع کنند.کاظمی‌جو همچنین دستور داد واحدهای حراست ادارات فعال شوند و نشست ویژه‌ای با مسئولان حراست تمامی دستگاه‌ها برگزار گردد تا نظارت‌ها بر اصناف و مراکز دارای مجوز به صورت جدی‌تر و قانونی انجام شود.

فرماندار کهگیلویه به خوبی دریافته است که ادارات در مواجهه با موضوعات حساس، اغلب به گزارش‌های شفاهی و تکراری پناه می‌برند. دستور او برای برگزاری جلسات ماهانه و ارائه گزارش‌های مکتوب و تصویری، تلاشی برای تبدیل «شعار به آمار» است. این استراتژی، مسئولان را وادار می‌کند تا به جای کلی‌گویی، از نتایج ملموس اقداماتشان گزارش دهند.

امیر جهانتاب جانشین فرمانده ناحیه مقاومت بسیج شهرستان با تأکید بر اینکه اقدامات در حوزه عفاف و حجاب نباید صرفاً آماری و گزارش‌محور باشد، اظهار داشت: متأسفانه بر اساس رصدهای دقیق در سه ماهه گذشته از کشف حجاب وضعیتی بغرنج و نگران‌کننده را نشان می‌دهد.

بحران بی‌تفاوتی؛ مسئولان سوزنی به خود بزنند

وی با نقد صریح از عملکرد دستگاه‌ها و خودِ مسئولان، تصریح کرد: بخش عمده‌ای از این وضعیت ناشی از رویکرد منفعلانه ما مسئولان است. باید یک سوزن به خودمان بزنیم. وقتی پرسنل و زیرمجموعه‌های اداری ما خودشان شئونات را رعایت نمی‌کنند، نمی‌توان انتظار اصلاح در جامعه را داشت. این انفعال در برابر هجمه فرهنگ غربی، به هیچ عنوان پذیرفتنی نیست.

جهانتاب با تأکید بر اینکه برخوردهای صرفاً سلبی، مُسکن‌های مقطعی هستند، از اجرای برنامه‌های فرهنگی ایجابی خبر داد و افزود: ما برنامه‌هایی نظیر کارگاه‌های آموزشی «نوجوان تمدن‌ساز» و ویژه برنامه «تجربه یک حس خوب» را در دستور کار داریم. در پروژه سفیران مهر»، با بهره‌گیری از نیروی محبت و احترام، تلاش می‌کنیم به جای برخوردهای تنبیهی، با هدیه روسری و تکریم شخصیت دختران و بانوانی که به دلیل مشکلات خانوادگی یا فضای مسموم شبکه‌های اجتماعی از مسیر عفاف فاصله گرفته‌اند، آن‌ها را به سمت حجاب جذب کنیم.

وی خاطرنشان کرد: یکی از شگردهای دشمن در جنگ نرم، تکرار هجمه‌ها برای تغییر ذائقه جامعه است. ما نیز باید سیاست «تکرارِ هوشمندانه» را در اولویت قرار دهیم. باید مسائل مربوط به عفاف و حجاب آن‌قدر در فضای مجازی و حقیقی تکرار شود که به ملکه ذهن تبدیل گردد و نباید در برابر هجمه فرهنگی دشمن دچار یأس و ناامیدی شد.

معاون دادستان: اعلام «حکم مصلحت‌ناپذیری» و تشکیل شعبه ویژه

صادق پایدار، معاون دادستان کهگیلویه، صریح‌ترین موضع قضاییِ جلسه را اتخاذ کرد. وی با نقد عملکرد دستگاه‌های متولی فرهنگ، کارایی آن‌ها را «پایین» خواند و با تأکید بر اینکه «حفظ نظام اسلامی بالاترین معروف است»، اعلام کرد که دادستانی دیگر به شیوه گذشته عمل نخواهد کرد.

پایدار از تشکیل «شعبه ویژه» در دادسرای شهرستان برای رسیدگی فوری به پرونده‌های اخلاقی و تخلفات اماکن عمومی خبر داد و تصریح کرد: دستگاه قضایی بدون توجه به مصلحت‌اندیشی‌های سیاسی و با قاطعیت تمام، با مراکزی که پوشش فعالیت اقتصادی را برای ترویج هنجارشکنی انتخاب کرده‌اند، برخورد خواهد کرد. وی هشدار داد که از این پس، نظارت قضایی بر اصناف و اماکن عمومی به صورت «میدانی و بدون اغماض» خواهد بود.

حجت‌الاسلام والمسلمین بهادری، رئیس تبلیغات اسلامی کهگیلویه، با ابراز نگرانی از «از دست رفتن کنترل بر فضای عمومی بازار»، خواستار نظارت همه‌جانبه بر اصناف شد. وی خطاب به دستگاه‌های صادرکننده مجوز گفت: «ما قانون داریم، اما قانون در مراکز عمومی از جمله کافی‌شاپ‌ها، آموزشگاه‌های رانندگی، آرایشگاه‌ها و رستوران‌ها اعمال نمی‌شود.»

بهادری تأکید کرد که صدور مجوز برای این مراکز، به معنای سلب مسئولیت از دستگاه‌های ناظر نیست و خواستار اجرای قانون در این اماکن شد.

رئیس آموزش و پرورش کهگیلویه، ضمن دفاع از عملکردِ مدارس در ایام امتحانات، راهبردِ این اداره را «تربیت آگاهانه» دانست. او تأکید کرد که آموزش و پرورش به دنبال برخورد فیزیکی نیست، بلکه با برنامه‌ریزیِ فرهنگی به دنبال آموزش است. وی از برخورد با آموزشگاه‌های خصوصیِ مختلط خبر داد و اعلام کرد که تمامی کلاس‌های تقویتی و خصوصی باید طبق موازین قانونی و شرعی برگزار شوند.

تحلیلِ او از «کمرنگ شدن حمایت از نیروهای فرهنگی»، یکی از نقاط کورِ سیاست‌گذاری‌های فعلی را برملا کرد. اگر نیروهای فرهنگی در خط مقدمِ تذکر، حمایتِ سازمانی نشوند، سیستم دچار «خودسانسوری» و «انفعال» می‌شود. این انتقاد، هشدار می‌دهد که «قانون» بدون «پشتیبانیِ روانی و حقوقی» از آمران به معروف، در فضای دانشگاهی عقیم می‌ماند.

رضا عدالت‌مند، سرپرست بنیاد شهید، به جای رویکرد قهری، بر «موازنه سه‌گانه» تأکید کرد. وی گفت: «ما باید میان امنیت عمومی، حقوق شهروندی و عفاف و حجاب یک توازن راهبردی برقرار کنیم؛ در غیر این صورت، برنامه‌های فرهنگی به نتیجه نخواهد رسید.»

عدالتمند پیشنهاد داد که ادارات از رویکرد «اداری‌محور» خارج شده و به سمت «آموزش سیار» بروند؛ به طوری که هر کارمند و هر شهروند، خود تبدیل به یک کارگاهِ آموزشی برای اطرافیان شود.

زینب گنجی، نماینده دانشگاه پیام نور و فعال فرهنگی، با رویکردی انتقادی نسبت به وضعیت نیروهای فرهنگی، گفت: «تا زمانی که از استاد، معلم یا کارمندی که در محیط کار به وظیفه امر به معروف عمل می‌کند حمایت نشود، تذکر لسانی بی‌اثر خواهد بود.» او با گلایه از اینکه نیروهای فرهنگی در مواجهه با هنجارشکنی‌ها، تنها می‌مانند، پیشنهاد داد به جای برخوردهای صرفاً قهری، رویکردهای «تشویقی» تقویت شود و مشارکت بانوان در جلسات تصمیم‌گیری کارگروه افزایش یابد تا مسائل دقیق‌تر شناسایی شوند.

رحمان اندیک با بیان اینکه «دیگر زمان حرف‌های نظری گذشته و نیاز به میدان‌داری است»، اقدامات عملی این اداره را تشریح کرد: «تمامی باشگاه‌های ورزشی موظف به نصب دوربین‌های نظارتی شده‌اند تا فضای عمومی ورزش از ناهنجاری‌ها پاکسازی شود.» وی همچنین از برگزاری «اردوهای الگوپذیری اسلامی» برای ۲۰۰۰ نفر از جوانان خبر داد که هدف از آن، ارائه الگوهای موفق دینی به نسل جدید بوده است.

تقوی رئیس اداره کتابخانه‌های عمومی کهگیلویه، با اشاره به سخت‌گیری در پذیرشِ مراجعین، اعلام کرد که رعایتِ پوششِ اسلامی، «شرط عضویت» در کتابخانه‌هاست. او گفت: «ما از ظرفیت همکاران خانم برای تکریم و راهنماییِ دلسوزانه مراجعین دارای پوششِ نامناسب استفاده می‌کنیم تا ضمن حفظ حریم کتابخانه، با رویکردی اخلاقی، این افراد را به رعایت موازین ترغیب کنیم.

تاریخِ کهگیلویه با نامِ «دیار هفت گنبد» گره خورده است؛ هویتی که در آن «دارالمومنین» بودن، نه یک ادعا، بلکه شناسنامه‌ی مردمِ این سرزمین بوده است. اما در روزگارِ فعلی، تماشایِ سیمایِ فرهنگیِ شهر در میادینِ مرکزی، قلبِ هر بیننده‌ای را به درد می‌آورد. پوشش‌هایی که نسبتی با فرهنگِ بومی و اعتقاداتِ این مردم ندارند، نشان از یک «رهاشدگیِ مطلق» می‌دهند. این وضعیتِ خجالت‌آور، نتیجه‌ی یک هم‌افزاییِ شوم است: نهادهایی که از وظیفه‌ی نظارتیِ خود استعفا داده‌اند و خانواده‌هایی که در هیاهویِ مدرنیته، تربیتِ عمومی را به دستِ فراموشی سپرده‌اندآیا کارگروه عفاف و حجابِ شهرستان، می‌تواند این روندِ معکوس را متوقف کند؟»