پیرترین پروژه کهگیلویه در مسیر فرسایشی؛

پروژه ملی تأمین و انتقال آب اراضی دهدشت غربی از رودخانه مارون که از سال ۱۳۹۰ به عنوان یکی از بزرگترین طرح‌های تأمین آب کشاورزی استان کلید خورده بود، با گذشت ۱۴ سال از آغاز عملیات کمتر از ۴۰ درصد پیشرفت فیزیکی دارد.

این طرح آبرسانی برای تأمین آب پنج هزار و ۵۰۰ هکتار از زمین‌های تشنه حومه غربی کلید خورد و قرار بود با بهره‌برداری از آن،علاوه بر رونق کشاورزی اشتغال جوانان جویای کار را متحول کند. به گفته مسئولان پتانسیل ایجاد اشتغال مستقیم و غیرمستقیم برای حداقل ۶ هزار نفر را دارد.

همان سال‌های اولیه از آغاز عملیات و در حالی که به سررسید بازه تعریف شده برای تکمیل نزدیک می‌شد عملیات اجرایی طرح حیاتی آبرسانی به دلیل دو عامل اصلی یعنی معارضات محلی و عدم تخصیص به‌موقع زیرساخت‌ها (مانند لوله‌های انتقال)، دچار وقفه طولانی‌مدت شد. این تأخیر در تأمین تجهیزات، بنا بر اظهارات پیمانکار پروژه، سبب شد تا ارزش ریالی کل طرح تا پنجاه درصد کاهش یابد.

تفاوت فاحش هزینه‌های پیشین و کنونی

در حالی که در دهه نود، با اعتباری بالغ بر ۴۵ میلیارد تومان امکان به پایان رساندن این پروژه وجود داشت، آمار جدید نشان می‌دهد که امروز برای رسیدن طرح به مرحله بهره‌برداری نهایی، بیش از ۲۰۰ میلیارد تومان بودجه لازم است. این در حالی است که مدیرعامل آب منطقه‌ای کهگیلویه و بویراحمد، آرش مصلح، پیش‌تر در محافل عمومی و رسانه‌ای، منابع مالی طرح‌های آبی منطقه را کافی دانسته و هرگونه محدودیت اعتباری را برای پیشبرد پروژه‌هایی مانند آبرسانی به حومه غربی دهدشت رد کرده بود؛ با این حال، هیچ‌یک از این پروژه‌ها به نقطه پایان نزدیک نشده‌اند.

مانع جدید: اعتراض برنج‌کاران منطقه ایدنک

در یک بازه زمانی نیز طرح راکد ماند اما این بار توقف دیگر ناشی از کمبود بودجه نبود، بلکه ریشه در مخالفت جمعی از کشاورزان برنج‌کار منطقه ایدنک داشت؛ این افراد معتقدند اجرای این طرح، به دلیل کاهش دبی (آب‌دهی) رودخانه و افزایش میزان شوری آب، منبع اصلی تأمین آب شالیزارهای پایین‌دست آن‌ها را تهدید می‌کند و آسیب جدی به محصولاتشان وارد خواهد ساخت. به گفته اهالی برداشت آب برای مصارف دهدشت غربی مستقیماً بر کمیت و کیفیت آب کشاورزان متأثر می‌شود.

طرح امیدبخش کشاورزی حالا سال‌هاست که در پیچ و خم وعده‌ها گرفتار شده و امید جوانان برای اشتغال در منطقه را کم کرده و با روندی که طی می‌کند شاید بهره‌برداری از آن به نوادگان نسل حاضر برسد!

روند فرسایشی آبرسانی از مارون به زمین‌های سوق و حومه باعث شده این طرح به پیرترین پروژه شهرستان کهگیلویه نامگذاری شود.

 هادی خاضعی در گفتگو با "صبح زاگرس"می‌گوید: با توجه به اهمیت استراتژیک این پروژه برای امنیت غذایی و اقتصاد منطقه، پیگیری‌های جدی برای رفع موانع اجرایی در دستور کار قرار گرفته است.

 رئیس امور آب کهگیلویه، در تشریح آخرین وضعیت این پروژه اظهار داشت که به دلیل مشکلات پیش‌آمده، پیمانکار قبلی از مدار خارج شد و شرکت آب منطقه‌ای بلافاصله اقدامات لازم برای برگزاری مناقصه جدید را انجام داد.

خاضعی افزود: در تاریخ ۳۱/۳/۱۴۰۱، قرارگاه خاتم‌الانبیاء (مؤسسه فجر) به عنوان پیمانکار جدید انتخاب شد و خوشبختانه از آن زمان، عملیات اجرایی با روند مناسب و پیشرفت قابل توجهی آغاز شده است.

وی جزئیات فنی پروژه را شامل احداث سد انحرافی، دو ایستگاه پمپاژ مجهز به دو خط لوله به اقطار ۱۰۰۰ و ۱۴۰۰ میلی‌متر (به طول کل مسیر حدود ۲۵ کیلومتر) و همچنین دو مخزن ذخیره با ظرفیت‌های ۱۵ هزار و ۲۷ هزار متر مکعب برشمرد.

 به گفته خاضعی، در حال حاضر جبهه‌های کاری پیمانکار فعالانه در بخش‌هایی چون تخلیه رسوب بند انحرافی، ایستگاه‌های پمپاژ و پست برق مشغول به فعالیت هستند.

رئیس امور آب کهگیلویه در بخش دیگری از سخنان خود به حمایت‌های مالی صورت گرفته اشاره کرد و گفت: قریب ۳۰۰ میلیارد ریال از محل بودجه ملی و توازن اعتبار به پروژه اختصاص یافته است. مهم‌تر از آن، در سفر ریاست محترم جمهور به استان، مبلغ ۱,۰۰۰ میلیارد تومان جهت تکمیل نهایی پروژه تخصیص یافت که این امر امیدواری‌ها را برای اتمام سریع‌تر طرح دوچندان کرده است.

با وجود فعالیت مستمر پیمانکار جدید، خاضعی تأکید کرد: با توجه به فرسایشی شدن این پروژه در سنوات گذشته، انتظار داریم با دریافت کامل مطالبات، مجموعه محترم قرارگاه خاتم‌الانبیاء نسبت به تسریع هرچه بیشتر در روند تکمیل پروژه اقدام فرمایند تا هرچه زودتر شاهد بهره‌برداری از این شریان حیاتی برای کشاورزان منطقه باشیم.

این پروژه نه تنها به کشاورزان و مردم منطقه آسیب می‌زند، بلکه به اعتبار دولت و نهادهای مسئول نیز لطمه می‌زند و میطلبد مسئولان با توجه ویژه و جدیت بیشتری به این چالش‌ها پرداخته و برای آینده‌ای روشن‌تر برای دهدشت غربی اقدام کنند؟ این پروژه، به‌ویژه در شرایط کنونی، نیازمند عزم جدی و همکاری بین دستگاه‌های مختلف است تا بتواند به هدف اصلی خود، یعنی تأمین آب و ایجاد اشتغال، دست یابد.

پروژه آبرسانی دهدشت غربی، با ظرفیت تحول‌آفرین در کشاورزی و اشتغال، امروز در بن‌بست بی‌تدبیری گرفتار شده است که برای خروج از این وضعیت، تخصیص کامل اعتبارات، تشکیل کارگروه ویژه استانی، شفاف‌سازی روند اجرایی، استفاده از ظرفیت نهادهای مردمی و تدوین جدول زمان‌بندی با ضمانت اجرایی ضروری است.