دشت‌مازه؛ دهکده اقتصادی انرژی پاک در جنوب کشور

به گزارش پایگاه خبری کهگیلویه به نقل از "صبح زاگرس"در سال‌هایی که ناترازی انرژی به یکی از چالش‌های پایدار کشور تبدیل شده، نگاه‌ها بیش از هر زمان دیگری به سمت منابع تجدیدپذیر چرخیده است؛ منابعی که نه‌تنها وابستگی به سوخت‌های فسیلی را کاهش می‌دهند، بلکه می‌توانند الگوی مصرف و تولید انرژی را در مقیاس ملی متحول کنند. رشد بی‌سابقه مصرف برق، فرسودگی شبکه و محدودیت‌های تولید نیروگاه‌های حرارتی، کشور را در موقعیتی قرار داده که هر کیلووات انرژی پاک، نقشی فراتر از یک پروژه عمرانی دارد؛ این انرژی، تبدیل به یک راهبرد ملی برای عبور از بحران ناترازی شده است.

در چنین شرایطی، توسعه نیروگاه‌های خورشیدی در شهرستان‌ها ــ به‌ویژه مناطق مستعد تابش مانند شهرستان کهگیلویه که بیشترین روزهای سال از نور خورشید برخوردار است ــ از یک طرح صرفاً اقتصادی فراتر رفته و به یک اقدام راهبردی برای تاب‌آوری شبکه برق تبدیل شده است. اجرای پنل‌های خورشیدی در این شهرستان، علاوه بر کاهش بار شبکه در ساعات اوج مصرف، می‌تواند الگوی مشارکت مردم، نهادهای محلی و بخش خصوصی را در مدیریت انرژی بازتعریف کند. تجربه‌های اخیر نشان می‌دهد که هر واحد خورشیدی کوچک، اگرچه در ظاهر ظرفیت محدودی دارد، اما در مجموع می‌تواند بخشی از پازل بزرگ مدیریت ناترازی را تکمیل کند؛ پازلی که بدون حضور شهرستان‌ها و انرژی‌های پاک، تکمیل‌شدنی نیست.

سه طرح خورشیدی در کهگیلویه؛ هم‌افزایی بسیج سازندگی و بخش خصوصی برای جهش در تولید انرژی پاک

شهرستان کهگیلویه طی دو سال اخیر شاهد اجرای سه طرح مهم خورشیدی بوده است؛ دو طرح مردمی–تجمیعی توسط بسیج سازندگی و یک طرح بزرگ ۲۵ مگاواتی توسط بخش خصوصی. مجموعه این پروژه‌ها، "دشت مازه"را در مسیر تبدیل‌شدن به یکی از قطب‌های نوظهور انرژی خورشیدی جنوب کشور قرار داده و الگوی تازه‌ای از توسعه مبتنی بر مشارکت مردمی و سرمایه‌گذاری صنعتی را شکل داده است.

آغاز مسیر؛ بهره‌برداری از نیروگاه ۲۱۰ کیلوواتی

نخستین گام این تحول، اجرای نیروگاه خورشیدی ۲۱۰ کیلوواتی در دشت مازه بود؛ طرحی که سال گذشته با محوریت بسیج سازندگی سپاه فتح و همکاری شرکت توزیع برق و بانک‌های عامل درست در بازه زمانی تعریف شده به بهره‌برداری رسید. در این طرح ۷۲ فقره تسهیلات خوداشتغالی شامل ۳۰ طرح انفرادی و ۴۲ طرح تجمیعی پرداخت شد و زمین مورد نیاز نیز به‌صورت رایگان در اختیار مجریان قرار گرفت. این پروژه، علاوه بر ایجاد درآمد پایدار برای خانوارهای محلی، نشان داد که مدل «مالکیت خرد» می‌تواند به‌عنوان یک ابزار توسعه روستایی عمل کند.

گام دوم؛ کلنگ‌زنی نیروگاه تجمیعی یک‌مگاواتی

در ادامه این مسیر، نیروگاه خورشیدی تجمیعی یک‌مگاواتی دهه فجر امسال با حضور مسئولان سپاه فتح، استاندار و مسئولان شهرستان کلنگ‌زنی شد؛ طرحی که قرار است تا اردیبهشت ۱۴۰۵ وارد مدار تولید برق شود.

علی‌اصغر پوربهشت، در گفت‌وگو با خبرنگار "صبح زاگرس"با اشاره به تجربه موفق سال گذشته گفت: سال گذشته ۷۲ فقره تسهیلات برای نصب پنل‌های خورشیدی پرداخت شد و همه طرح‌ها با موفقیت به بهره‌برداری رسیدند. این تجربه باعث شد امسال طرح بزرگ‌تری را در دشت مازه آغاز کنیم.

فرمانده ناحیه مقاومت بسیج کهگیلویه درباره طرح جدید، افزود: در پروژه یک‌مگاواتی، ۲۰۰ نفر از شهرستان‌های کهگیلویه، چرام و لنده از تسهیلات بهره‌مند می‌شوند و شرکت گاما انرژی پیمانکار اجرای این طرح‌هاست. بخشی از پروژه نیز ۱۷ اردیبهشت ۱۴۰۵ افتتاح خواهد شد.

پوربهشت تأکید کرد که مدل تجمیعی، دشت مازه را به یک دهکده اقتصادی انرژی خورشیدی تبدیل کرده و مشارکت مردم در تولید برق، مهم‌ترین دستاورد این طرح‌هاست.

گام سوم؛ ورود بخش خصوصی با نیروگاه ۲۵ مگاواتی

در کنار طرح‌های مردمی، کلنگ‌زنی نیروگاه خورشیدی ۲۵ مگاواتی با سرمایه‌گذاری ۱,۲۵۰ میلیارد تومان توسط شرکت «پرتو لاله» نقطه عطفی در توسعه انرژی‌های پاک استان است.

یدالله رحمانی، در خصوص حمایت دولت از اجرای طرح‌های نیروگاه خورشیدی می‌گوید: یکی از محورهای اصلی دولت، توسعه نیروگاه‌های خورشیدی برای کاهش ناترازی انرژی است. خوشحالیم که در کهگیلویه شاهد اجرای طرح‌هایی برای مقابله با ناترازی انرژی هستیم. در دهه فجر امسال ۲ طرح یک مگاواتی و ۲۵مگاواتی در این شهرستان کلید خورد که از بزرگ‌ترین پروژه‌های خورشیدی استان هستند.

استاندار کهگیلویه‌وبویراحمد درباره وضعیت انرژی استان، توضیح داد: پیک مصرف برق استان حدود ۶۰۰ مگاوات است و برای تولید بیش از ۷۰۰ مگاوات برنامه‌ریزی شده. تاکنون بیش از ۴ مگاوات برق خورشیدی وارد مدار شده و ۷۰۰ خانوار نیز در حال اجرای طرح‌های خورشیدی هستند.

رحمانی با اشاره به اثرات اقتصادی پروژه ۲۵ مگاواتی، افزود: این طرح برای ۵۰ نفر اشتغال مستقیم ایجاد می‌کند و موجب رونق شهرک صنعتی خواهد شد؛ شهرکی که سال‌ها آماده بود اما سرمایه‌گذار جدی نداشت. به گفته استاندار، فاز نخست پروژه طی دو ماه آینده و کل نیروگاه حداکثر تا ۱۴ ماه آینده به بهره‌برداری می‌رسد.

بررسی سه طرح اجراشده و در حال اجرا نشان می‌دهد که توسعه انرژی خورشیدی در کهگیلویه بر پایه دو مدل مکمل پیش می‌رود؛

۱: مدل مردمی–تجمیعی (بسیج سازندگی) با تمرکز بر اشتغال خرد و مشارکت مستقیم خانوارها که باعث درآمد پایدار و کاهش مهاجرت و نیز استفاده از زمین‌های بلااستفاده برای تولید انرژی  است. این مدل، توسعه را از پایین‌دست و با محوریت مردم پیش می‌برد.

۲. مدل صنعتی–سرمایه‌گذاری کلان (بخش خصوصی) که با ایجاد زیرساخت پایدار زمینه افزایش ظرفیت تولید برق استان، تقویت شهرک صنعتی و جذب سرمایه‌گذاری بلندمدت  را فراهم کرده است. این مدل، توسعه را از بالا و با نگاه زیرساختی دنبال می‌کند.

 شکل‌گیری اکوسیستم انرژی پاک در کهگیلویه

ترکیب این دو مدل باعث شده دشت مازه به نمونه ملی توسعه خورشیدی تبدیل شود و ظرفیت تولید برق استان جهش پیدا کند. همچنین مشارکت مردم و بخش خصوصی در یک مسیر مشترک قرار گیرد و انرژی خورشیدی از یک طرح حمایتی به یک صنعت اقتصادی پایدار تبدیل شود.

سه طرح خورشیدی در کهگیلویه—دو طرح مردمی توسط بسیج سازندگی و یک طرح صنعتی توسط بخش خصوصی—نشان می‌دهد که توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر در استان وارد مرحله‌ای تازه شده است. از اشتغال خرد تا سرمایه‌گذاری کلان، از مشارکت مردمی تا توسعه صنعتی، این پروژه‌ها مسیر تبدیل دشت مازه به قطب انرژی خورشیدی جنوب کشور را هموار کرده‌اند و می‌توانند الگوی توسعه پایدار در مناطق مشابه باشند.

انتهای خبر