پل «خیری محمدخان» شاهکار معماری ساسانیان در کهگیلویه و بویراحمد+تصاویر

در منطقه خیرآباد گچساران ، در روستای "ده ناصر" ویرانه‌هایى از دو پل و یک چهار طاقى باقى مانده است که پل پایینى ، داراى طاقى است و ارتفاع آن به ۶/۶۰ متر مى‌‌رسد. دیوارهٔ سنگى آن به کلى شکسته و دیوارهٔ شرقى آن سنگ‌هاى ساختمانى مشخصى دارد که ویران شده و فرو ریخته است.

 بقایاى پل بالایى خیرآباد ، چشم‌گیرترین اثر تاریخى است؛این اثر با ۱۳۰ متر طول در سمت راست کناره ، سه گذرگاه داشت که در امتداد آن پایه‌هایى به بزرگى ۱۰×۱۰ متر احداث شده بود.پهناى جاده‌اى که از روى این پل مى‌‌گذشت ، حدود هشت متر بود که به وسیلهٔ دیوارى با یک متر بلندى حفاظت مى‌شد. بناى این پل ، به اواسط دورهٔ اولیه اسلامى مربوط است و دست کم سه نوسازى بزرگ که آخرین آن در زمان سلسله صفویه صورت گرفته بر روى آن انجام شده است.

.

 خیر آباد گچساران، منطقه ای پر استعداد و حاصلخیز است و علت اساسی شهرت آن پل های تاریخی موجود در آن است واین پل بر حسب اطلاعات موجود در دوره ساسانی بنا شده اند . این پل با توجه به ساخت آن از نقاط حیاتی منطقه و محل مبادله کالا و یکی از دلایل رونق اقتصادی در آن دیار بوده است که به پل "خیری و محمدخان" معروف است.

 پل بر روی رودخانه خیرآباد( فرزوک باستان) احداث شده که احتمالاً در دوره اسلامی و پس از تخریب پل باشکوه دوره ساسانی که اکنون تنها بخش های کوچکی از پایه های آن باقی مانده، ساخته شده است.

این اثر یکی از آثار تاریخی دیدنی در استان کهگیلویه و بویراحمد بوده و در طول سال به ویژه در ایام نوروز مسافران و گردشگران زیادی را به خود جذب می‌کند،پل خیری و محمد خان در400 متری چهارطاقی خیرآباد با 130 متر طول و 7 دهانه است که قسمت بیشتر آن در سمت غرب رودخانه واقع شده است.

 روستای خیرآباد در ۴۵ کیلومتری جنوب غربی شهرستان گچساران در مرز استانهای کهگیلویه و بویراحمد و خوزستان قرار دارد و مشتمل بر چند روستا به نام‌های ،خیرآباد سفلی، خیرآباد ناصر ،خیرآباد مردان معصوم و پادوک است.مردم منطقه از نژاد لر بزرگ و متعلق به ایل بویر احمد گرمسیر هستند. رود خانه دائمی خیرآباد که از کوه خامی در ارتفاعات شمال گچساران سرچشمه می‌گیرد و از کنار این منطقه عبور می‌نماید، وجه تسمیه این روستاها می‌باشد.

  رودخانه خیرآباد به طول تقریبی 100 کیلومتر از سرچشمه‌های شیرین رودخانه زهره بوده و از ارتفاعات زاگرس سرچشمه می گیرد و پس از پیوستن به زهره به خلیج فارس می ریزد رودخانه خیرآباد از چندین محل قابل دسترسی است .برای رسیدن با این بنا می‌بایست حدود 40 کیلومتر در راه گچساران به بهبهان پیش رفت و آنگاه به راهی فرعی در سمت راست جاده پیچید که بسوی روستای خیرآباد علیا می‌رود، پس از پشت سر نهادن حدود ۱۰ کیلومتر از این راه رودخانه زلال و خروشان خیرآباد به همراه بازمانده‌های پلی باستانی پل خیری و محمدخان قرار دارد.

 این اثر در تاریخ ۱۳ آبان ۱۳۸۶ با شمارهٔ ثبت ۱۹۷۵۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است،زیر پل خیرآباد به هر سمت که بروید محل مناسبی برای ماهیگیری پیدا خواهید کرد.

انتهای پیام/م