پاسداشت معلمی که سازنده نسل‌ها بود

به گزارش پایگاه خبری کهگیلویه،آیین گرامیداشت مقام علمی و فرهنگی زنده‌یاد استاد سید ممتاز افرازیان، چهره ماندگار آموزش‌وپرورش دیار سوق، روز گذشته با حضور پرشور فرهنگیان، شاگردان ادوار مختلف، مسئولان محلی و خانواده آن مرحوم در حسینیه جوادالائمه(ع) موقوفه امام رضا برگزار شد. این مراسم، که به همت موقوفه فرهنگی، کتابخانه، موزه و مرکز اسناد امام رضا(ع) ترتیب داده شد، بار دیگر بر اهمیت حفظ حافظه تاریخی آموزش و پرورش و تکریم مفاخر منطقه تأکید کرد.

ریشه‌های فرهنگی و آغاز مسیر تعلیم

استاد سید ممتاز افرازیان در ششم شهریور ۱۳۲۶ در آبادی سوق، از دامان پدری به نام میرآقایی افرازیان (از نوادگان علامه میرعلی صالح، مدرس مدرسه علمیه دهدشت در عهد ناصری) و مادری به نام مشهدی بیگم جان علویان دیده به جهان گشود. مسیر تحصیلی او با گشایش اولین دبستان شهر سوق در ۶ سالگی آغاز شد و وی تا سال ۱۳۳۹ در این سنگر علم‌آموزی کرد و سپس با کسب مدرک ششم ابتدایی از مدرسه دهخدای بهبهان، وارد دبیرستان سلطانی شد.

نقطه عطف زندگی وی، پذیرش در دوره نهم دانشسرای عشایری شیراز در سال ۱۳۴۴ و ورود به مکتب تربیتی ایران تحت نظر محمد بهمن بیگی بود. افرازیان در سال ۱۳۴۵ به عنوان اولین آموزگار روانه منطقه زیرنای دشمن‌زیاری شد و به واسطه اخلاق نیکو و تعهد بی‌بدیل، شلوغ‌ترین کلاس روستایی آن زمان را دایر کرد، کلاسی که دانش‌آموزان آن بعدها به سرآمدان شهرستان بدل شدند.

جهاد آموزشی و ارتقاء جایگاه

با ازدواج در سال ۱۳۵۱ و انتقال به مدرسه محمدی سوق، علاقه وافر افرازیان به تحصیل وی را تابستان‌ها به شیراز کشاند تا موفق به اخذ دیپلم طبیعی شود. این پشتکار منجر به انتصاب او به عنوان مدیر سپاه دانش شهرستان کهگیلویه (شامل بهمئی، لنده و…) شد، جایی که با پای پیاده از مدارس بازدید می‌کرد.

در همین دوره بود که وی با استفاده از فرصت بورس تحصیلی ضمن خدمت کاردانی، علی‌رغم مخالفت‌ها، از مسئولیت اداری استعفا داد و با ارتقاء رتبه از آموزگاری به دبیری علوم تجربی، در مدرسه راهنمایی ادب مشغول به تدریس شد. در سال ۱۳۵۷، به عنوان مدیر مدرسه راهنمایی ادب سوق (نواب امروزی) منصوب شد.

نقش در تحولات اجتماعی و ایستادگی در مسیر انقلاب

سال ۱۳۵۷ نه تنها شاهد انتصاب مدیریتی او بود، بلکه با آغاز مبارزات مردم ایران، استاد افرازیان نیز فعالانه وارد صحنه شد. در دی ماه همان سال، در پی اعتراض مردم سوق به سفر استاندار کهگیلویه‌وبویراحمد، وی به همراه چند تن از بزرگان شهر دستگیر و به زندان دهدشت منتقل شد. آزادی وی پس از چند روز، با وساطت بزرگان محلی از جمله مرحوم حجت الاسلام میراحمد تقوی و سید غزوان پرهیز و با مساعدت شهید سرگرد اعتمادزاده، صورت پذیرفت.

خدمات مدیریتی او در دبیرستان شهید رجایی سوق در سال ۱۳۶۷ ادامه یافت و در همان سال با رایزنی‌های فراوان، موفق به تأسیس دبیرستان دخترانه حضرت مریم شد تا دختران منطقه از ترک تحصیل بازمانند. او تا زمان بازنشستگی در سال ۱۳۷۴، سی سال خدمت گسترده خود را در مقام مدیر مدرسه راهنمایی به پایان رساند.

چهره چندوجهی جامعه سوق

استاد افرازیان فراتر از حوزه آموزش، ستونی از ساختار اجتماعی و فرهنگی شهر بود. وی همواره پناهگاه مردم، مدیری خدوم در حوزه بهداشت و نظافت شهر، نوحه‌خوان خوش‌صوت در مراسم محرم و همکاری خالصانه در ساخت اولین مسجد شهر بود. همچنین، در مراسمات خواستگاری به عنوان سخنگو، منشأ اثرات مثبت کلامی بود.

پایان عمر با طعم فقدان و میراثی ماندگار
دوران بازنشستگی استاد با دو حادثه تلخ همراه شد که مسیر روحیه‌اش را دگرگون کرد: نخست، غرق شدن فرزند ریاضیدانش در رودخانه بشار که با حماسه هشت روزه جستجوی مردم قدرشناس سوق همراه بود، و دوم، تصادف خونبار برادرش، سید مسعود صالحی‌زاده. با وجود این غم‌های پی‌درپی، او موفق به ساماندهی خانواده و ازدواج فرزندان خود شد.

سرانجام، پس از چهار سال مبارزه با بیماری، استاد افرازیان در غروب جمعه سوم بهمن ماه ۱۴۰۴، در حالی که ۷۸ بهار از عمرش می‌گذشت، رخت از این جهان بربست.

مراسم بزرگداشت تثبیت جایگاه در تاریخ شفاهی

مراسم گرامیداشت که در راستای نکوداشت مفاخر علم و ادب برگزار شده بود، نشان داد که میراث استاد افرازیان زنده است. دکتر سید نورمحمد حسینی، وی را معلمی اثرگذار، اخلاق‌مدار و متعهد توصیف کرد که کارنامه‌اش پیوند آموزش، مسئولیت اجتماعی و تربیت انسانی است. سخنرانان دیگر، از جمله محمود منطقیان و مسیح محمودی، استاد افرازیان را “سازنده نسل‌ها” و “نماد وجدان کاری” خواندند.

بخش ویژه‌ای از برنامه به روایت خاطرات شفاهی همکاران و شاگردان اختصاص یافت؛ از سال‌های سخت آموزش در مناطق محروم تا همراهی وی با فضای انقلابی دانش‌آموزان پیش از انقلاب. در این بخش، از اسناد تاریخی مرتبط با نخستین ابلاغ استخدامی ایشان رونمایی شد و کلیپ‌های مستند زندگینامه وی پخش گردید.

در پایان مراسم، از همسر استاد، سرکار خانم حاجیه سیده کبری پرهیز، تقدیر به عمل آمد و حاضران بر ضرورت تداوم راه فرهنگیان متعهد و انتقال تجربه‌های پیشکسوتان به نسل‌های آینده تأکید کردند. استاد افرازیان، نه تنها یک معلم، بلکه نماد تعهد، استقامت و نقش‌آفرینی اجتماعی در تاریخ معاصر کهگیلویه و سوخت باقی خواهد ماند.